Hoe zie jij er uit als je boos bent?

voorkantnov

 

‘Ik word nooit boos. Ik zou niet weten hoe dat moet. Maar ik heb ook een hekel aan ruzie, daarom zit ik hier.’ Minerva vertelt hoe lastig ze ruzies vindt. Ze wil graag conflictvaardiger worden en doet daarom dit coachingstraject.

Na heel diep nadenken, herinnert ze zich die ene keer dat ze echt stampvoetend door de kamer liep. Ze was negen jaar en haar broertje had haar mooiste Barbie ontleed. Daar was ze zo boos van geworden, dat ze haar broertje een klap had gegeven. Hij begon natuurlijk te brullen en haar moeder was boos op haar geworden. Ze had haar broertje niet mogen slaan. Toen was ze stampvoetend de kamer uitgelopen. Haar moeder had haar teruggeroepen en gezegd dat ze de rest van de dag op haar kamer moest blijven. Ze kreeg ook geen avondeten. En die Barbie? Die had haar moeder in de vuilnisbak gegooid. Hij was toch stuk. Daarna was ze nooit meer boos geworden.

‘Als iemand iets onaardigs doet, dan voel ik me vooral verdrietig. Ik ben teleurgesteld dat iemand zoiets kan doen. Tegelijkertijd ben ik bang wat er gaat gebeuren, als ik iets terug doe. Dan verlies ik vast weer.’

Minerva heeft op haar negende jaar geleerd dat ze vooral niet boos mag worden, als iemand haar iets aandoet. Dan word je gestraft en verlies je je mooiste bezit. Intussen is ze 43 jaar en heeft al heel veel geslikt om vooral geen verlies te lijden: de ontrouw van haar man waar ze al lang niet meer van houdt, de rotklussen op haar werk en haar bazige collega’s, het altijd degene zijn die de plooien gladstrijkt.

Gedrag wordt vooral bepaald door de gevolgen van je gedrag. Daar zijn vier mogelijkheden voor:

  1. Je krijgt iets wat je wilt hebben, een beloning. Als je beloont wordt, ga je door met je gedrag.
  2. Je wordt bedreigd. Onder bedreiging zul je doen wat geëist wordt, je wilt voorkomen dat de dreiging uitgevoerd wordt.
  3. Je krijgt iets wat je niet wilt hebben, straf. Bijvoorbeeld een boete of een pak slaag. Als je weet dat je straf krijgt, stop je meestal wel met het gedrag waar een straf op staat, tenzij je een veel grotere beloning verwacht. Deze coachee kreeg direct straf voor haar boosheid.
  4. Je verliest iets wat je wilde houden, bijvoorbeeld respect of waardering, of, zoals deze coachee die haar liefste speelgoed verloor.

Door een a,b,c-analyse te maken, begrijpt Minerva wat er die ochtend, 34 jaar geleden,  gebeurd is en waarom ze nu nog steeds zo bang is om boos te worden. Ze heeft vervolgens zes weken geoefend met meer assertief gedrag. En dat werkte! Haar man en zij zijn uit elkaar, ze heeft promotie gemaakt op haar werk en volgt een opleiding tot coach. Maar bovenal: ze kan haar gevoelens nu goed benoemen en gebruiken. Ook haar boosheid.

Meer weten over gedragsanalyse? Lees dan ‘Het a,b,c van OBM, prestatieverbetering door gedragsverandering.’ Te bestellen via stop@coachingcarrousel.com.

Geschreven door Francine ten Hoedt

Francine ten Hoedt

Francine ten Hoedt

Share

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *